mai 2, 2017

فهمِ او، یا وهمِ “هو” ؟


ناسیونالیسمِ افراطی دارد همه جا جان می‌گیرد. همه به جست‌وجوى هويّت خود هستند و در اين جست‌وجو به جان هم افتاده‌اند
؛ هويّت‌هاى قومى، هويّت‌هاى مذهبى، هويّت‌هاى فرهنگى و ملّى‌شان را به رخ هم مى‌كشند. در شرق و در غرب، و غرب و شرق، همه به جان هم افتاده‌اند تا از «تعلّق» بربريّت بسازند.

»هويّت تو در لائيّت ماست «؛ بايد اين سخن حلّاج را بتوانيم درك كنيم، و ادامه‌ى او شمس تبريزى* را، «كشف غير» را. ما بايد بتوانيم خودمان را حذف كنيم، در خودِ ديگرى .خود را در غير خود حذف كنيم و ياد بگيريم كه در خود به‌جاى اين‌كه به دنبال كشف «هو» باشيم به دنبال درکِ او باشيم. و او «ديگرى»ست. حلّاج براى همين ايدئولوژى انسانى‌اش بالاى دار رفت، ايده‌اى كه همه‌ى ايدئولوژى‌هاى مذهبى و سياسى را پشت سر مى‌گذارد.

چه فايده كه دار حلّاج را بستائيم ولى انديشه‌ى او را هضم نكنيم ؟ اين‌همه ادبيّات دار براى حلّاج، از شعر و از رمان، اگر به ما حذف هويّت و حذف تعلّق نياموزد، آئينه‌اى براى خشونت و بى‌رحمى مى‌شود، و عشق به كشتار و سر بريدن و وحشت.

___
برکشیده از کتاب» چهره ی پنهان حرف«، یداله رویایی با ویرایش و تنظیم افشین دشتی – انتشارات نگاه ١٣٩١

*عارف نامى قرن هفتم هجرى. مرادِ مولوى

يداله رويائی @ royai AT orange DOT fr mai 2, 2017 12:08 AM || Balatarin