août 18, 2011

لائیسیته، سهم مارکس

                        

                                آرش عزیز ،

 آمریکا قدرتِ پول است، بن­لادن­ها هم قدرت پول­اند. هر دو با پول­های دنیا دنیا را قربانی ِقدرتِ پول می­کنند. اولی پنهان نمی­کند که ثمرۀ کار ضعیفان جهان را می­بَرد، دومی اما انکار می­کند که دارد ضعیفان جهان را فریب می­دهد. و برای این­کار هردو مذهب را بیدار می­کنند، و فاناتیسم مذهبی را، سهم امام سهم پاپ ، ازمادرید تا تهران !

حالا می­فهمیم  که مارکسیسم، تا بود چقدر برای مردم دنیا لازم بود. ما دوباره احتیاج به مارکس داریم.

 آیا سال­های طلایی ِ شصت دوباره به دنیا می­آید؟ سال‌های چهل و پنجاهِ ایراتی؟ سالهای مارکس، و مارکسیسم های بی شمار!؟

 آن سالها لغت‌هائی مثل آیت اله، فتوا، شریعت، اُمت، رمضان، بُرقع، و صدهای دیگر...هنوز لاروس را  نیالوده بود. وفرهنگ های دیگرِ دنیا هم با این مفاهیم بیگانه بودند. اما برای ما امروز، مارکسیسم هنوز یک مفهوم، یک فهم، یک درِ باز مانده‌است . مارکسیسم یک درِ باز است. شاعران ِمتعهدِ دیروز، چپ‌ها، باید دوباره از این در گذر‌کنند. وفراموش نکنند که برای ما شاعران، لغت همیشه لائیک می مانَد .*

 

                                              تا وقت دیکر  قربانت

                             * توضیح :

                                  -  لائیک = سِکولار = آنکه اهل ایمان نیست، یا هست  ولی کاری با کار دین اصلا ندارد .(تربیت لائیک، رفتار لائیک، دولت لائیک، مدرسۀ لائیک...)

                                 -  لائیسیته = سِکولاریسم = سیستم جدائی دولت ها از دین، بیطرفی آنها در قبال مذاهب در جامعه ای مدنی.

 

août 2, 2011

موسیقی خواب

 

                              آرش عزیز ،

ما باید منظر موسیقایی شعر را از شعر نگیریم. موسیقی‌ سنتی‌ ایران سهمی در سنت شعرایران ندارد. برعکس ِآن ولی درست است، چون سنتِ خودش را از شعر سنتی‌ ما می‌‌گیرد. این از گذشته. آینده‌اش نیز سهمی نخواهد داشت چون این موسیقی‌ در سطح است، سطحی است. افقی می‌‌رود  و امروز ما شعر را عمودی می‌‌خواهیم. شعر امروز شعری جدید، شدید و شاد است از نوع شعرحجم، شعری بالا رونده، ترانساندانتال و متعالی است. هر جا که عزا شدت دارد، جائی برای شدتِ شعر نیست. موسیقی سنتی ایران شعر را پس می‌زند. پذیرنده نیست. جذب نمی‌کتد. این موسیقی موسیقی آگاه نیست، موسیقی دانا ، موسیقیِِ علمی نیست. موسیقی "ربّنا" ئی و" ناله های سحری" است . " بشنو از نی چون حکایت می کند" است، و همیشه همان حکایت است که می‌کند.. خیلی از این خیل ِصداهائی که می‌خوانند، واز جدائی‌ها شکایت می‌کنند از میان این کلمه‌ها راهی به سمت شعر پیدا نمی کنند. ولی اگر موسیقی ِعلمی را به میل ِ خلق درشعر اضافه کنیم، شاید آن دگرگونی بزرگی که در فهم من و در تصور من هست، و محصول تصمیم و تئوری نیست، در صدای ما و در نوای ما پیدا شود، و استخوان بگیرد. یک موسیقی هوشمند ایرانی، در شعری که بینوا از نوای نی نباشد، یا نشود، و دوباره دورۀ طرب و انحطاط طرب نشود. این موسیقی ِهوشمند که حرف و سخن و شعر به آن احتیاج دارد، نه احتیاج که لازم دارد، کجاست؟ کجا خوابیده؟ جاش کجا است؟ - در ته ما، در اعماق ما، که من بتوانم ، که ما بتوانیم، به لطف او در من و در ما بر‌خیزیم، و بایستیم . 

این خوابی است که من در برابر موسیقی برای شعر می بینم. خواب می بینم؟ خوابی برعکس!                                                                                                                                        همیشه برعکس ِچیزی درست تر از خودِ آن چیز است.

                                                                 تا وقت دیگر  قربانت