mai 26, 2017

دیدار با یداله رویائی در فستیوال ادبی نروژ ۲۰۱۷، جمعه ۲ ژوئن ـ ساعت ۱۱


The Iranian new wave poetry’s father

Yadollah Royaee is an Iranian author of great significance living in exile in Paris. His texts have played a key role in the evolution of Iranian poetry in recent decades. As one of the pioneers within Iranian new wave poetry, he has had a strong influence on the poetic practice of Iran and far beyond the country’s borders. His poems are influenced by French symbolism and Persian mysticism. Royaee in conversation with translator and poet Erling Kittelsen

When:Friday 2. June at 11:00
Where:Café Stift
Price:120 kr
Info:The conversation will be interpreted between Norwegian and Persian

http://www.litteraturfestival.no/en/programpost/den-iranske-nybolgepoesiens-far/

mai 19, 2017

روزی از روزهای شعر

 

بازتاب از سایت ایلنا
یادداشتی از : محمد آزرم

برای زادروز یدالله رویایی

              روزی از روزهای شعر
 
شعر حجم رویایی، جهانی خیالی می‌سازد که فقط در شعر یعنی تعریف زیباشناختی زبان، امکان‌پذیر و محسوس می‌شود. شعری که با کشف و شهود زبانی، اضلاع پنهان زبان را آشکار می‌کند: ۱۷ اردیبهشت روز تولد «یدالله رویایی» ست. روزی از روزهای شعر مدرن فارسی. نام خورده به نام شاعری که در زبان فارسی سکونتی مثال زدنی دارد و از شعر، جهانی برای ماندن انسان، جهانی برای خواندن انسان می سازد؛ و از شعر، انسان می سازد تا هستی را با خود آشکار کند. شعری که زبان آوری می کند؛ جهان آوری می کند و یکسره آفرینش است. زبانی است یگانه با آنچه می خواند و احضار می کند آنچه را که نبوده است.

در حاشیه بیانیه شعر حجم منتشر شده در شهریور ۱۳۵۰ می خوانیم: «اگر کار شعر فقط گفتن باشد، در تاریخ ادبیات، انبوه شاعر داریم. اگر کار شعر هیجان آنچه برای گفتن داریم و خلق طرز بیان آن هیجان باشد، تا زمان نیما فقط حافظ و مولوی داریم. اگر کار شعر دیگر گفتن چیزی نباشد ولی ساختن یک قطعه باشد تا زمان نیما شاعر نداریم.»

همین جا می گویم: اگر کار شعر چگونه گفتن چیزی و خوداندیشی این چگونه گفتن باشد، پیش از «لبریخته ها» ی رویایی، شعر نداریم.

شعر حجم رویایی نه می خواهد دنیا را تغییر دهد و نه زندگی را اما برای خواننده اش هر دو را تغییر می دهد. خواننده ای که هم شعر او را به خود می خواند و احضار می کند و هم او شعر را و همین جاست که جهان آوری از امر پنهان و فضای نامرئی شعر رخ می دهد. به یاد داشته باشیم که «سوررئالیسم» برای تغییر دنیا و زندگی آمده بود اما خودش را برچسب ایدئولوژی کمونیسم کرد تا واقعیت را با خیال، متعالی کند که حتما ماجرای این تعلق یک سویه را خوانده اید که سرانجامی جز معلق شدن نداشت.

اما مساله ساز شعر حجم و شعر رویایی، ارائه یک منظر زیباشناختی جدید بود: «اسپاسمانتالیسم»؛ و باید تمایز خود را با تاثیرگذارترین منظر زیباشناختی عصر مدرن، یعنی سوررئالیسم روشن می کرد. به همین علت در حاشیه بیانیه شعر حجم می خوانیم: «اسپاسمانتالیسم، سوررئالیسم نیست. فرقش این است كه از سه بعد به ماورا می‌رسد. و در این رسیدن فقط در یك‌جا با هم ملاقات می‌كنند: در جهیدن از طول؛ گرچه در این‌جا هم جست، فوری‌تر است. حجم‌گرا در این جست خط‌ سیر از خود به جا نمی‌گذارد. در پشت سر تصویر او سه‌ بعد طی شده است، و این سه بعد طی شده، اسكله می‌سازند تا خواننده شعر حجم را به جایی برساند كه شاعر رسیده است. حجم‌گرایی نه خودكاری‌ست و، نه اختیاری. جذبه‌هایی ارادی‌ست یا اراده‌ای مجذوب. جذبه‌اش از زیبایی و زیباشناختی‌ست. اراده‌اش از شور و از شعور است. از توقع فرم و از دل‌بستن به سرنوشت شعر.»

شعر حجم رویایی، جهانی خیالی می سازد که فقط در شعر یعنی تعریف زیباشناختی زبان، امکان پذیر و محسوس می شود. شعری که با کشف و شهود زبانی، اضلاع پنهان زبان را آشکار می کند:

در حاشیه‌‌ی حالتِ خود بودم

پهلوی من از کنارِ جستجو می‌رفت

وقتی که تنم بالا

آن علت اولی‌ا را تن می‌زد

در اول جستجو بودم

او بودم

(لبریخته ۵۷)

شعر حجم حاصل و محصول ایستادن مقابل استبداد ایدئولوژی و تعهد بود. ایدئولوژی شعار و تعهد بیمار جهت داده شده با آن. به همین علت، موضوع شعر حجم، خود شعر حجم است واینجاست که ابژه و سوژه در شعر فارسی بر هم منطبق می شوند:

اندازه می‌گرفتم اگر او را

و آن صدای شب‌بو را

گر می‌شناختم،

در استخوان‌های من اکنون وهم

زیباتر می‌چرخید

وقتی که حمله،

 –آراسته در خونم–

سوهای پنهان دارد

وقتی که حمله در خونم

آراسته می‌کند سوهای پنهان را

با آن صدای شب‌بو می‌آید

وز سمت‌های خشک تنم او

می‌آید.

(لبریخته ۱۷۲)

رویایی از دلتنگی ها تا امضاها، تعریف تازه ای از شعر ارائه می کند و هر کتابش جهانی از زندگی های زبان است، آنچه عمیقا انسانی است و انسانی می ماند.

 

mai 14, 2017

“شعر و ترجمه”

« .Lorsque l’on fait de l’intraductibilité de la poésie le poème »
                                                              Y. Royaï
"شعر و ترجمه"

 میزگرد با شرکت

یداله رویایی

به ابتکار :

 مرکز ملی کتاب (CNL)

سه شنبه ۲۳ مه ۲۰۱۷ -  ساعت ١٩

53Rue de Verneuil, 75007 Paris


« POESIE ET TRADUCTION »

Table Ronde organisée par

 Centre National du Livre (CNL)

Avec Yadollah Royaï

Mardi 23 mai 2017 à 19h

53Rue de Verneuil, 75007 Paris

mai 13, 2017

قریحه آزمائی


کدامیگ از این دو ترجمه را می‌پسندید ؟ اگر نه، پیشنهاد شما چیست ؟


همسایگی تو در جایی

جایی دیگر برای فاصله می‌گذارد

وقتی کنار، معنیِ دیگر می‌گیرد


افشان در متنِ جاهای دیگر

از تو دیگرتر می‌مانم

می‌مانم با تو

با تو معنائی دیگر می‌گیرم

در جایی که جایی در متنِ توست 
_
لبریختۀ 80 از مجموعه "لبریخته ها"،  انتشارات افراز